Wznoszący się majestatycznie na wzgórzu Bochali, tuż obok historycznego zamku w Zakynthos, Mnimeío Ethnomartýron Soulíou – Pomnik Męczenników z Suli – stanowi jedno z najbardziej wzruszających i symbolicznych miejsc na wyspie. To nie tylko punkt widokowy oferujący zapierające dech w piersiach panoramy na miasto Zakynthos, jego port i bezkresne Morze Jońskie, ale przede wszystkim hołd złożony niezwykłej odwadze i poświęceniu kobiet i dzieci z Suli. Stojąc w tym miejscu, można poczuć puls historii, zrozumieć głębię greckiego patriotyzmu i podziwiać nieugiętego ducha wolności, który kształtował naród przez wieki. Pomnik ten jest cichym świadkiem heroizmu, przypominającym o dramatycznych wydarzeniach, które na zawsze wpisały się w annały greckiej walki o niepodległość, a jednocześnie zaprasza do kontemplacji nad pięknem otaczającego krajobrazu.
📜 Historia
Historia Pomnika Męczenników z Suli jest nierozerwalnie związana z tragicznymi, lecz pełnymi bohaterstwa losami społeczności Suliotów – górskiego ludu z Epiru, znanego ze swojej niezłomności i miłości do wolności. Sulioci, zamieszkujący trudno dostępne tereny dzisiejszej Grecji kontynentalnej, przez dziesięciolecia stawiali czoła potędze Imperium Osmańskiego, broniąc swojej autonomii i kultury. Ich opór osiągnął punkt kulminacyjny na przełomie XVIII i XIX wieku, podczas serii krwawych konfliktów znanych jako Wojny Suliockie, skierowanych głównie przeciwko tyrańskiemu Ali Paszy z Janiny.
Ali Pasza, ambitny i bezwzględny władca, za wszelką cenę dążył do podbicia i podporządkowania Suliotów. Mimo ogromnej przewagi liczebnej i militarnej, Sulioci, słynący ze swoich umiejętności partyzanckich i niezłomnego ducha, stawiali zacięty opór. Jednak po latach walk, w obliczu wyczerpania zasobów i zdrady, ich obrona załamała się. W 1803 roku, po oblężeniu, wielu Suliotów zostało zmuszonych do opuszczenia swoich domów.
Najbardziej wstrząsającym i symbolicznym wydarzeniem tych czasów był Taniec z Zalongo (Choros tou Zalongou). Gdy setki kobiet i dzieci Souliotów, uciekając przed wojskami Ali Paszy, zostały otoczone na szczycie góry Zalongo, podjęły heroiczną decyzję. Zamiast wpaść w ręce wroga, co oznaczałoby niewolę, hańbę i okrucieństwo, wolały śmierć. Chwytając się za ręce, zaczęły tańczyć, śpiewając pieśni wolności, a następnie jedna po drugiej rzucały się w przepaść wraz ze swoimi dziećmi. Ten akt zbiorowego samobójstwa stał się wiecznym symbolem greckiego oporu, honoru i nieugiętej woli wolności. Choć Pomnik Męczenników z Suli na Zakynthos upamiętnia ogół Souliotów, to właśnie duch Zalongo jest jego centralnym przesłaniem.
Wielu uchodźców z Suli znalazło schronienie na Wyspach Jońskich, w tym na Zakynthos, które w tamtym czasie znajdowały się pod ochroną mocarstw europejskich. To właśnie dlatego, dziesięciolecia później, w 1964 roku, na Zakynthos uroczyście odsłonięto ten